برچسب: کودکان کار

ممنوعیت کار کودک در ماده ۳۲ کنوانسیون حقوق کودک (۱۹۸۹)، بند ۳ ماده ۱۰ میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (۱۹۶۶)، اعلامیه جهانی حقوق کودک (۱۹۵۹)، کنواسیون شماره ۱۳۸ سازمان بین‌المللی کار مربوط به حداقل سن کار و مقاوله‌نامه شماره ۱۸۲ سازمان مذکور تحت عنوان «کنواسیون محو فوری بدترین اشکال کار کودک» (۱۹۹۹) آمده است که البته کنوانسیون حقوق کودک یکی از مهم‌ترین اسناد در این حوزه است که دولت‌ها را ملزم می‌کند تا حقوق کودکان را در تمامی زمینه‌ها ازجمله کار رعایت کنند و در راستای کاهش و نهایتاً حذف کار کودک تاکید دارد.

۲۰ درصد از کودکان در موقعیت خیابان ایرانی دچار مشکلات سوءتغذیه‌اند. - ۱۳ درصد از این کودکان در خانواده‌های زن‌سرپرست زندگی می‌کنند. - ۲۲ درصد از این کودکان، فرزندان خانوارهای درگیر با اعتیاد هستند و اغلب در خانواده‌های فقیر و کم درآمد به‌سر می‌برند. نگاهی به این آمارها و توجه به چالش‌های پیش روی خانواده‌هایی که فرزندان و کودکان در موقعیت خیابان دارند همچون فقر درآمدی، فقر فرهنگی، حاشیه‌نشینی، اعتیاد یا طلاق در خانواده و جهل و خشونت پنهان می‌توان دریافت مجموع این عوامل چرخه‌ای را می‌سازند که خروج از آن تنها با مداخله جدی ممکن است. تعریف دقیق، سیاست دقیق - یکی از خطاهای رایج در برخورد با این پدیده، عدم تمایز میان «کار کودک (Child Work)» و «کار کودک اجباری (Child Labour)» است.

در شرایط امروز که ۴۸.۷ درصد از کودکان کار و خیابان در ایران، بازمانده از تحصیل هستند و حدود ۲۱ درصد از این کودکان سوء‌تغذیه دارند، باید به این نکته که توجه به کودکان توجه به آینده کشور است، تامل بیشتری داشته باشیم و بخاطر داشته باشیم این کودکان، چندین دهه زندگی خواهند کرد و تبدیل به کنش‌گران مثبت و یا منفی خواهند شد.

بررسی‌ها نشان داده است که اکثر کودکان کارو خیابان سطح شهر از اتباع هستند و لازم است که اداره اتباع نیز وارد شود؛ البته تاکنون ۳۰۰۰ کودک کار در تهران ساماندهی شدند و با توجه به اینکه این کودکان سیار هستند، همین موضوع ساماندهی آن‌ها را دچار مشکلاتی می‌کند.

همه ساله، 12 ژوئن یا 23 خرداد، مردم زیادی در دنیا برای متوقف شدن کار کودکان مبارزه می‌کنند.

فقر در جای دیگری شکل می‌گیرد و اگر قرار است کار بنیادین شود برنامه‌هایی که توسعه عدالت اجتماعی را در بردارند باید اجرا شوند. برای مقابله با کار کودک باید نظام تقسیم ثروت در جامعه هدف گرفته شود؛ وقتی چنین برنامه‌هایی نیست و عریان‌ترین اشکال کار کودک هدف گرفته می‌شود؛ کودک به اشکال کار پنهان روی می‌آورد و به کارگاه‌های زیرزمینی کشیده می‌شود با نرخ بهره‌کشی بیشتر و آسیب بیشتر بنابراین مسئله حل نمی‌شود بلکه به حاشیه رانده می‌شود.

دولت براساس قانون حمایت از اطفال و نوجوانان موظف به حمایت از کودکان کار است و باید با استثمار کودکان مبارزه جدی شود. در قانون بودجه که برای نهادهای مختلف بودجه‌‌های میلیاردی در نظر گرفته شده کودکان کار کجا هستند؟ در برنامه توسعه هفتم حتی نامی از کودکان کار برده نشده است، هرچند که در برنامه ششم توسعه که قرار بود ۲۵ درصد از تعداد کودکان کار کاسته شود نیز برنامه‌ریزی دقیقی انجام نشد و موفقیت چشمگیری دربرنداشت.

بدون تردید خانواده این گونه کودکان باید از مددکاری اجتماعی مؤثر بهره مند شوند و مورد حمایت های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی قرار گیرند. از سوی دیگر، باید زمینه های آموزش و پرورش این کودکان و همچنین زمینه بازگشت کودکان مهاجر جویای کار از تهران به شهر خودشان فراهم شود؛ باید برای پیشگیری از اعتیاد تلاش های کارساز صورت پذیرد؛ چون یکی از دلایل عمده بروز این پدیده ناسازگاری کودکان با پدر و مادر است.

تاکنون در کشور بیش از ۳۰ بار کودکان کار جمع‌آوری شدند که البته به گواه گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس این سیاست، آنچنان که باید نتوانسته مفید باشد و از شدت کار کودکان کم کند.

در سال گذشته، ۱۴ هزار و ۵۰۰ کودک خیابانی شناسایی شدند که حدود ۱۰ هزار و ۵۰۰ نفر از آنها از خدمات سازمان بهزیستی استفاده کردند و مابقی آنها تمایلی برای دریافت این خدمات نداشتند.

تهران یکی از شهرهای دارای آمار بالای کودکان بازمانده از تحصیل در این کشور به شمار می‌رود. استان‌های سیستان و بلوچستان، آذربایجان غربی و خوزستان از دیگر مناطق دارای این معضل هستند.

عمده این کودکان، کسانی هستند که از اتباع قلمداد می‌شوند اما بی‌تردید انسان هستند و در شروع شکل‌گیری شخصیت خود مورد استثمار قرار می‌گیرند که به تبع آن در آینده و با ادامه این روند، جامعه را دچار مشکلات بسیاری می‌کند.

با توجه به اینکه از کودکان کار که زیر 15 سال سن دارند بهره‌برداری ناصحیح انجام می‌شود؛ در بحث رسیدگی به کودکان کار خیابانی، 13 دستگاه همکار هستند تا این مسئله را رفع کنند.

آمار کودکان کار در ایران دقیق نیست، اما تخمین زده می‌شود میان 70 تا 900 هزار نفر و آمارهای غیررسمی تا 1 میلیون نفر باشند؛ ضمن اینکه این رقم برای تهران ۲۰ هزار نفر تخمین زده می‌شود که 4 هزار نفرشان زباله گرد هستند، اما به دلیل اینکه اغلب کودکان کار هیچ‌گونه ثبت هویتی ندارند؛ آمار دقیقی در این زمینه نمی‌توان ارائه کرد.

ماده۳۲پیمان جهانی حقوق کودک می‌گوید، کودک باید در برابر هر کاری که رشد و سلامت او را تهدید می‌کند، حمایت شود و دولت‌ها باید حداقل سن کار و شرایط کار کودکان را مشخص کنند. بر اساس ماده۲۶این پیمان، هر کودکی حق دارد از تامین اجتماعی از جمله بیمه اجتماعی برخوردار شود. همچنین ماده۲۷پیمان جهانی حقوق کودک تاکید می‌کند کودکان باید از سطح زندگی مناسب و شایسته که تامین کننده رشد جسمی، ذهنی و اجتماعی آنها است، برخوردار شوند.