برچسب: هژمونی

جهان غرب و به طور خاص آمریکا که همواره بر اصول لیبرالیستی و دموکراتیک تاکید داشته، اکنون به نقطه ای رسیده اند که «مارک روبیو» وزیر امور خارجه آمریکا به صریح‌ترین شکل ممکن می‌گوید «این اصول اکنون خود به یک مانع بزرگ در مسیر آمریکا جهت حراست از منافع ملی‌اش تبدیل شده اند و البته که تقویت دشمنان جهان غرب را نیز به دنبال داشته اند!» در جهان فعلی، اتحادها و ائتلاف‌ها سُست‌تر از هر زمان دیگری شده‌اند و بدگمانی دولت های مختلف نسبت به یکدیگر و تاکید بر مسلح شدنِ حداکثری، به نحو ملموسی برجسته شده است.

ما ۵۰۰ سال است که می‌خواهیم هخامنشی را احیاء کنیم، اما در دنیای امروز، حتی آمریکا توان ایجاد هژمونی در دنیا را ندارد. تلاش برای بازسازی هخامنشی و صفوی نکنیم و طوری نشود که مانند جنگ دوم ایران و روسیه، به امید آزادسازی قفقاز شمالی، سربازان را تا پشت دروازه‌های قزوین بیاوریم و نهایتا به قراردادی متوسل شویم و صلح‌آفرینان را هم خائن بنامیم. ما همواره جنگ‌آفرینان را قهرمان دانسته‌ایم. البته لازم است از بزرگانی مانند سردار سلیمانی تقدیر کنیم، اما باید حرکت رو به جلو داشته باشیم.

برخورداری از سه قدرت نظامی، اقتصادی و رسانه‌ای می‌شود آمریکا که با کاربست هژمونی برآمده از هر سه توانسته است نظام بین‌الملل را تک قطبی کند. جدا از آن هم توان و پتانسیل لازم برای هزینه کردن برای متحدانش را هم دارد. نمونه آن اوکراین است که اگر تامین مالی و نظامی آمریکا و اروپا نبود، هم اقتصادش فرو می‌پاشید و هم کی‌یف مدتها قبل سقوط کرده بود.

تصمیم اسرائیل برای مدیریت طولانی‌مدت غزه و ادامه الحاق کرانه باختری، امکان راه‌حل دودولتی را از بین می‌برد. اسرائیل را از نظر نظامی، مالی و آبرویی تضعیف می‌کند و بی‌عدالتی تاریخی برای مردم فلسطین است. تا زمانی که ایالات متحده ارتباط ویژه‌ای با اسرائیل برقرار می‌کند، نمی‌تواند مانند دولت بایدن این جراحت را نادیده بگیرد. عزم بایدن برای پایان دادن به طولانی‌ترین جنگ واشنگتن یک دستاورد بزرگ بود. اکنون برای اولین بار در یک ربع قرن هیچ نیروی آمریکایی در نبرد پایدار وجود ندارد. سیاست‌های وی نشان‌دهنده این است که ایالات متحده همچنان به منافع جهانی خود ادامه می‌دهد، اما جاه‌طلبی‌هایش باید براساس ارزیابی واقع‌بینانه از منابع کنونی، تقسیم‌بندی‌های حزبی و اراده سیاسی‌اش باشد.

یکی از فرضیات معقول این است که ایالات متحده به طور خطرناکی به وضعیت امپراتوری بریتانیا بین دو جنگ جهانی نزدیک شده است. علت عمده آن را می‌توان بی‌تمایلی رأی‌دهندگان و نخبگان کشور به تحمل هزینه‌های بازدارندگی دانست. این امر احتمال رویارویی (مانند جنگ‌هایی که بریتانیا در سال‌های ۱۹۱۴ و ۱۹۳۹ تجربه کرد) را افزایش می‌دهد که بسیار پرهزینه‌تر از بازدارندگی خواهد بود. حتی در صورت پیروزی نیز کشور به شدت آسیب‌پذیر می‌شود.

حداقل تا سال ۲۰۳۰ به نظر نمی‌رسد این سازمان بتواند هژمون دلار را کنار بگذارد. همچنین بانک بریکس نیز فعلا بیشتر با ارز دلار کار می‌کند.

سوءاستفاده مالی از دلار، نگرانی واقعی برای چین است که به شدت در تجارت بین‌المللی به دلار متکی است و بزرگترین ذخایر خارجی جهان به ارزش ۳.۲۵ تریلیون دلار را در اختیار دارد، اما روابط رو به وخامت آمریکا و چین، باور پکن را در زمینه نیاز به ایجاد جایگزین معتبر برای ساختار مالی آمریکا‌محور تقویت کرده است. در همین راستا، پکن برنامه‌های بلندپروازانه‌ای برای پیشروی در امور مالی جهانی با ارتقای واحد پولی خود و ایجاد زیرساخت‌های مالی جایگزین دارد.

بر اساس داده های صندوق بین المللی پول، فشار بر بازپرداخت بدهی کشورها به دلار به شدت افزایش یافته است. بیش از 60 درصد از کشورهای کم درآمد در حال حاضر در معرض خطر بالای بدهی قرار دارند.

ایالات متحده دیگر توانایی تضمین نقش خود به عنوان هژمون مسلط جهانی ندارد، زیرا این کشور شاهد تغییر مقطع حساسی بوده است که بطور معمول ممکن است "هر یک دو بار در قرن اتفاق بیافتد."

قالب‌بندی دنیای چندقطبی جدید در قرن بیست‌ویکم با ظهور چین، روسیه، بریکس (بلوک اقتصادهای نوظهور جهان) و سایر قدرت‌های جهان از اهمیت بالایی برخوردار شده است. همچنین تغییر آنچه تا قبل از جنگ در اوکراین هژمونی شکست‌ناپذیر دلار و مکانیزم مالی سوئیفت شناخته می شد، آغاز شده است.

«اینطور به نظر می رسد که آمریکا به دنبالِ حراست از موقعیت هژمونی جهانی خود به هر قیمت و با استفاده از هر شیوه ای است. این جاه طلبی رهبران آمریکایی با توجه به شرایط کنونی جهان، می تواند نتیجه عکس دهد و به کودتایی علیهِ خود آن ها و سقوط جایگاه بین المللی کشورشان ختم شود.»

علایم بی شماری از وقوع یک بحران در نظم جهانی خبر می دهند. پاسخ های غیر هماهنگِ بین المللی به همه گیری کرونا، رکود اقتصادی ناشی از آن، تجدید حیات سیاست های ناسیونالیستی و سخت تر شدن عبور و مرور های بین المللی، همگی حکایت از همکاری های کم تر و یک سیستم بین المللی شکننده تر دارد.

به نقل ازصدانیوز،فرید زکریا در مقاله ای که در نشریه «فارین پالیسی» منتشر شد با ارائه تاریخچه ای از اشتباهات سران کاخ سفید به...

به نقل ازصدانیوز،ظهور دولت ترامپ با تلاشی تازه برای ایجاد فضایی تک قطبی در خلیج فارس با محوریت عربستان همزمان شد؛ تلاشی که در...

به نقل ازصدانیوز ، سخنرانی اخیر «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور آمریکا در مجمع عمومی سازمان ملل، هرچند که به سبک و سیاق اظهارات وی در...