پیشنهاد سردبیر

«هیچ خبری از نظم نوین جهانی نیست و اکنون وارد بی‌نظمی جهانی شده ایم. کافیست نگاهی داشته باشیم به اقدامات روسیه در اوکراین یا اقدامات چین در قبال تایوان و در نهایت نیز نوع برخوردی که ایالات متحده با ونزوئلا انجام داد. همه این‌ها نشان دهنده اوج بی‌نظمی در جهان است. توجه داشته باشید که چین، روسیه و ایالات متحده، سه عضو اصلی سازمان ملل متحد و شورای امنیت سازمان ملل متحد محسوب می‌شوند و قرار است امنیت بین الملل را حفظ کنند. اما حالا خود در حال به هم زدن امنیت جهان هستند.»

سال ۲۰۲۵ در مسیر سیاست بین‌الملل به نقطه‌ای «افشاگر» تبدیل شد؛ نه به دلیل این که بحران‌های بزرگ و تازه‌ای را رقم زد، بلکه به این دلیل که روندهایی را که سال‌ها در حال تکوین بودند تثبیت کرد و آن‌ها را از مرحله احتمال به مرحله واقعیت منتقل کرد. در متن این تحولات، سه عرصه اصلی به‌روشنی ویژگی‌های نظم بین‌المللی کنونی را بازتاب دادند و نشانه‌های آن را برجسته کردند: اوکراین، فلسطین و رقابت فزاینده میان ایالات متحده و چین را بر سر جایگاه رهبری جهانی.

ترامپ در استراتژی امنیت ملی جدید (NSS) نوامبر ۲۰۲۵، بر کنترل منابع انرژی در نیمکره غربی تأکید کرده و این حمله را بخشی از "صلح از طریق قدرت" دانسته. این اقدام می‌تواند قیمت نفت را برای چین افزایش دهد و وابستگی‌اش به خاورمیانه را بیشتر کند، که خود یک نقطه ضعف استراتژیک است.از سوی دیگر، آمریکا با کنترل احتمالی ونزوئلا می‌تواند صادرات نفت به چین را محدود کند، که این بخشی از جنگ تجاری گسترده‌تر است. تحریم‌های اخیر آمریکا علیه تانکرهای مرتبط با چین، که توسط CNN گزارش شده، نشان‌دهنده این است که واشنگتن قصد دارد زنجیره تأمین انرژی پکن را مختل کند.

گروه بین‌المللی بحران به سنت هر ساله، در آغاز سال نو میلادی گزارش سالانه خود از 10 مناقشه بزرگ در سال جدید میلادی را که باید رصد کرد، منتشر کرده است. اکوایران این گزارش مفصل را در شش بخش ترجمه کرده که بخش نخست، دوم و سوم آن پیش از این منتشر شده و در ادامه بخش چهارم آن ارائه می‌شود.

در بیانیه نیکولاس مادورو در پی حمله نظامی آمریکا به کشورس آمده است: «جمهوری بولیواری ونزوئلا تجاوز نظامی شدید دولت فعلی ایالات متحده آمریکا علیه خاک ونزوئلا و جمعیت آن در مناطق غیرنظامی و نظامی کاراکاس، پایتخت جمهوری، و ایالت‌های میراندا، آراگوا و لا گوایرا را در برابر جامعه بین‌المللی رد، تکذیب و محکوم می‌کند. این اقدام نقض آشکار منشور سازمان ملل متحد، به ویژه مواد ۱ و ۲ است که احترام به حاکمیت، برابری قانونی دولت‌ها و ممنوعیت استفاده از زور را تضمین می‌کند. چنین تجاوزی صلح و ثبات بین‌المللی، به ویژه در آمریکای لاتین و کارائیب را تهدید می‌کند و جان میلیون‌ها نفر را در معرض خطر جدی قرار می‌دهد.

اینکه ترامپ در سال ۲۰۲۶ دقیقاً چه خواهد کرد قابل پیش‌بینی نیست، اما می‌توان حدس زد که او ممکن است در موضوع کمک‌های نظامی آمریکا به اسرائیل تغییرات جدی ایجاد کند. با اینکه توافق فعلیِ کمک‌ها تا اواخر دوره ترامپ تمام نمی‌شود، به نظر می‌رسد این موضوع از همین حالا ذهن او را درگیر کرده است. او در دیدار آوریل گذشته با بنیامین نتانیاهو در کاخ سفید گفت: «ما سالی ۴ میلیارد دلار به اسرائیل می‌دهیم. این رقم بزرگی است. راستی، تبریک می‌گویم.» همین جمله می‌تواند یک هشدار باشد که نشان می‌دهد ترامپ از این توافق کاملاً راضی نیست، حتی اگر اسرائیل همه این پول را داخل خودِ آمریکا خرج کند.

«تورم ناشی از تحریم، ناشی از واردات و موارد مشابه با این‌ها، اگر محدود به این نوع مواردی که اشاره کردم شود، بسیار پایین‌تر از تورم ۵۰ درصدی کشور است. اما آن چه موجب تورم شدیدتر شده است، اقدامات مربوط به افزایش نرخ ارز به اضافه کسری بودجه و استقراض مداوم دولت از بانک مرکزی است. همچنین ایجاد ناترازی در برخی بانک ها. همه این‌ها است که تورم را افزایش داده اند. بخش تورم وارداتی و ناشی از تحریم‌ها سهم کوچکی از کل این تورم اقتصاد کشور ما را در بر می‌گیرد.»

رئیس‌جمهور بارها درباره برنامه اقتصادی خود، دست خود را به سوی کارشناسان اقتصادی و حتی ایرانیان خارج از کشور دراز کرده و طلب یاری خواسته است. از سوی دیگر، پزشکیان بارها چه در ایام انتخابات ریاست‌جمهوری و چه پس از تکیه زدن به کرسی ریاست‌جمهوری، تأکید کرده است که تابع برنامه هفتم بوده و راه نجات کشور را در اجرای سیاست‌های کلی مقام معظم رهبری دانسته است. او روز گذشته نیز چندباری از اصلاح شرایط معیشتی مردم سخن گفت و با استناد به آیات گوناگون، بی‌توجهی به معیشت مردم و اطعام محرومان را عامل سقوط حکومت‌ها دانست.با این حال، آنچه امروز بیش از هر چیز به چشم می‌آید، شکاف میان روایت دولت و برداشت جامعه از آینده است؛ شکافی که نه با ارجاع به اسناد بالادستی پر می‌شود و نه با تکرار دشواری‌ها.

الیگارشی به هیچ اصولی جز سود خود پایبند نیست و هر چیزی کل جامعه یا حاکمیت را هم حاضر است قربانی سوداگری خود کند. به همین دلیل هم هست که به آنها سرمایه‌دار یا فعال اقتصادی نمی‌گویند زیرا از انجام هر اقدام وحشیانه‌ای ابا نمی‌کنند و جامعه را به سمت نابودی و درگیری می‌برند. در کلمبیا کسی به آقای پابلو اسکوبار نمی‌گفت فعال اقتصادی و به این اعتبار من فکر می‌کنم الیگارش‌ها ما هم فعال اقتصادی نیستند بلکه تبهکارانی چون اسکوبار هستند که از فقر و نیستی جامعه برای خودشان ثروتهای افسانه‌ای به هم زدند.

اعتراض کیهان به سخنگوی دولت از سوی یک حزب اپوزیسیون خارج از قدرت رسمی و همینطور از سوی یک شهروند عادی و یا بنگاه خصوصی، امری پذیرفته‌شده و عادی و طبیعی است اما همین اعتراض از سوی مسئولان یک نهاد وابسته به حکومت به صورت علنی، اقدامی از هر جهت غیرعادی، غیرطبیعی و کاملاً غیرقابل پذیرش است و نشان از بلبشویی بی‌سابقه در حکمرانی کشور دارد.

روند توجه این کشورها به چین عمدتاً از زمان «ترامپِ اول» آغاز می‌شود و پس از آن با سرعت قابل‌توجهی پیش می‌رود. دلیلش هم این بود که ترامپ در دوره اول، با این کشورها برخوردهای بسیار تحقیرآمیز و آزاردهنده‌ای داشت. یک نمونه مشهور آن دیدار امیر کویت با ترامپ است؛ در آن سفر رسمی، ترامپ تنها پنج دقیقه به او وقت داد و در همان جا به‌صراحت گفت: «قراردادهایتان را با چین لغو کنید.» و این رفتار فقط در مورد امیر کویت نبود؛ بلکه نوع نگرش او به همه شیخ‌نشین‌ها همین‌گونه بود. طبیعی بود که چنین برخوردهایی این کشورها را وادار کند به دنبال یک مفرّ یا یک جایگزین راهبردی بگردند. آن جایگزین در عمل، «چین» بود.

ایالات متحده و اسرائیل در هماهنگی با برخی متحدان منطقه‌ای، به دنبال تجزیه و تضعیف دولت‌های مستقل هستند. این سیاست در سومالی، سودان و یمن به‌وضوح دیده می‌شود؛ کشورهایی که با بحران‌های داخلی و فشار خارجی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.در سال‌های اخیر، بحران‌های تجزیه‌طلبانه و جنگ‌های داخلی در غرب آسیا و شمال آفریقا بیش از آنکه ناشی از اختلافات داخلی باشند، نتیجه دخالت‌های خارجی‌اند. امارات در این روند نقش محوری داشته و با حمایت از گروه‌های مسلح و جدایی‌طلب در کشورهایی چون لیبی، یمن، سودان و سومالی‌ دولت‌های مرکزی را تضعیف کرده است.

مقامات اوکراینی تنها خواستار آن شده‌اند که کنترل نیروگاه هسته‌ای زاپوروژیا به اوکراین بازگردد و همچنین روسیه از بخشی از منطقه خرسون عقب‌نشینی کند تا بندر نیکولایف همچنان برای اوکراین کارآیی داشته باشد.

عربستان و قطر در کنار یکدیگر (چه در چارچوب شورای همکاری و چه در فضای گسترده‌تر منطقه)، یک محور مشروعیت دولتی و توازن دیپلماتیک را در برابر امارات شکل می‌دهند؛ اماراتی که به‌طور فزاینده به‌عنوان بازیگری غیرقابل‌پیش‌بینی که با گروه‌های غیردولتی کار می‌کند، شناخته می‌شود. نقش قطر به‌عنوان میانجی نه فقط در خاورمیانه بلکه فراتر از آن شناخته‌شده است. عربستان هم با همکاری با دولت‌های مرکزی و تلاش برای میانجیگری در پرونده‌هایی مانند سودان، عملا کنار قطر قرار می‌گیرد. پیام این محور آن است که: ما بازیگرانی هستیم که برای ثبات و نظم منطقه از طریق تقویت دولت‌های مرکزی تلاش می‌کنیم، در حالی که امارات رویکرد متفاوتی پیش گرفته است.

به گزارش نبأخبر، هنوز مشخص نیست این‌که ترامپ در دیدار با نتانیاهو گفته که به اسرائیل اجازه خواهد داد بار دیگر به ایران حمله...