بین الملل

گوترش هشدار داد که برنامه‌های اقلیمی فعلی کشورها، جهان را در مسیر گرمایی «بیش از ۲ درجه» قرار داده‌اند؛ مسیری که او آن را «حکم مرگ برای بسیاری» توصیف کرد.او خواستار کاهش شدید انتشار گازها شد و تاکید کرد که کشورها به‌ویژه آلوده کنندگان بزرگ، باید فورا انتشار گازهای گلخانه ای را کاهش داده و تا سال ۲۰۳۰ آن را نصف کنند، تا ۲۰۵۰ به خنثی‌سازی کامل برسند و پس از آن وارد فاز منفی شوند.

سعودی‌ها متعهد شدند نزدیک به یک تریلیون دلار در ایالات متحده سرمایه‌گذاری کنند، رقمی که از ۶۰۰ میلیارد دلاری که در ماه مه اعلام کرده بودند بیشتر است. آنها هیچ بازهٔ زمانی برای این رقم دور از واقعیت ارائه نکرده‌اند—رقمی که تقریباً برابر با اندازهٔ کل تولید اقتصادی سالانهٔ عربستان است. تحلیل‌گران می‌گویند رسیدن به این رقم، با توجه به کاهش قیمت نفت و کسری بودجهٔ رو به افزایش پادشاهی ناشی از هزینه‌های اسراف‌کارانه برای پروژه‌های زیرساختی بی‌فایده، حتی دشوارتر خواهد بود. اما ترامپ عاشق ارائهٔ اعداد بزرگ و پرزرق‌وبرق است و سعودی‌ها نیز، مانند کشورهای دیگر، با کمال میل با او همراهی می‌کنند.

برخلاف قدرت‌های غربی که توسعه خود را بر پایه قرن‌ها استعمار، برده‌داری، غارت و جنگ‌های فتوحات بنا کردند، تاریخ چین هیچ نشانی از رفتار امپریالیستی یا جاه‌طلبی سرزمینی نشان نمی‌دهد. چین سنتی از استثمار استعماری ندارد. برای قرن‌ها، «نظام خراج‌گذاری» چین—که اغلب اشتباه به‌عنوان سازوکاری سلطه‌گرانه تفسیر شده—در حقیقت چارچوبی نمادین برای به‌رسمیت‌شناختن چین به‌عنوان مرکز فرهنگی شرق آسیا بود؛ بدون تحمیل اداری، بدون استخراج سیستماتیک مازاد و بدون نابودی فرهنگ‌های محلی. برعکس، نفوذ تمدن چین موجب غنای فرهنگی چشمگیر در شرق آسیا شد.

دولت پکن نقشه‌هایی را منتشر کرده است که مناطقی از شرق روسیه - از جمله ولادی وستوک که در قرن نوزدهم توسط روسیه تصرف شد - را به عنوان بخشی از چین نشان می‌دهد. تمایل چین برای جلوگیری از خرید نفت روسیه توسط شرکت‌های چینی را باید به عنوان نشانه‌ای از حُسن‌نیت پیش از روابط بهتر با واشنگتن در نظر گرفت. این رفتار منطقی است زیرا اقتصاد چین به دسترسی به بازارهای ایالات متحده نیاز دارد.چین با مشکلات اقتصادی قابل توجهی از جمله کاهش احتمالی صادرات، بحران املاک و مستغلات و بیکاری بالا در بخش‌های خاصی از جمعیت مواجه است. اگر چین تصمیمی بدیهی بگیرد و به این نتیجه برسد که تنش‌ها با آمریکا منجر به تعرفه‌های سنگین می‌‌شود، بنابراین به روابط بهتر با ایالات متحده نیاز خواهد داشت، احتمالاً روسیه را به حاشیه خواهد راند. به خصوص اگر این کار عواقب اقتصادی کمی داشته باشد.

بخش قابل توجهی از این نفت از کشورهایی می‌آید که تحت تحریم قرار دارند. بر اساس برآوردهای مختلف، ۲۰ تا ۴۰ درصد از این نفت از منشاَ روسیه، ایران و ونزوئلا استاین موضوع نشانه‌ای از آن است که تحریم‌های غرب موجب اختلال در تجارت جهانی سوخت‌های فسیلی شده‌اند.سهم سه کشور یادشده از تولید جهانی نفت حدود ۱۷ درصد است؛ این بدان معناست که نفت آن‌ها سریع‌تر از سایر کشورها بر روی نفتکش‌ها انباشته می‌شود.

 در دههٔ گذشته، تعداد درگیری‌های مسلحانهٔ به‌شدت افزایش یافته است. بسیاری از آن‌ها فوق‌العاده مرگبار بوده‌اند. با این حال، برخی دیگر هنوز به خشونت آشکار نرسیده‌اند اما اگر رخ دهند، می‌توانند منطقه و حتی جهان را زیر و رو کنند.

 در حالی‌که جهان سرگرم بحران‌های تازه است، سودان آرام‌آرام در آتش جنگ داخلی می‌سوزد. نبرد میان ارتش و نیروهای پشتیبانی سریع، میلیون‌ها نفر را آواره کرده و شهرهایی چون الفاشر را به ویرانه بدل کرده است. پشت صحنه این جنگ، رد پای طلا، سیاست و منافع قدرت‌های منطقه‌ای از جمله امارات به‌روشنی دیده می‌شود؛ کشوری که متهم است با ارسال سلاح و پشتیبانی مالی، جنگی خاموش اما ویرانگر را طولانی‌تر کرده است.

هفته نامه اکونومیست در ویژه نامه سالانه خود به نام «جهان پیش‌رو در 2026» تحلیل می‌کند که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا مهم‌ترین عامل شکل دهنده امور جهانی در سال 2025 بوده است و تا زمانی که در کاخ سفید حضور دارد همین روند ادامه دارد. رویکرد هنجارشکنانه‌ او در برخی زمینه‌ها باعث آشفتگی شده (مانند تجارت)، اما در جاهای دیگر نتایج دیپلماتیک به همراه داشته (مانند غزه) و در برخی موارد نیز تغییرات لازم را تحمیل کرده است (مثل افزایش هزینه‌های دفاعی اروپا).

آزمایشگاه‌های ملی ساندیا و اداره ملی امنیت هسته‌ای (NNSA) از یک آزمایش پرواز موفقیت‌آمیز ذخایر B61-12 در ۱۹ تا ۲۱ آگوست 2025 در میدان آزمایش تونوپا در نوادا، با پشتیبانی هوایی پایگاه نیروی هوایی هیل در یوتا، خبر دادند.این آزمایش‌ها شامل حمل و رهاسازی سه واحد بی‌اثر بمب هسته‌ای گرانشی B61-12 توسط یک هواپیمای F-35A بود که نقطه عطفی کلیدی در ارزیابی عملکرد و قابلیت اطمینان این سلاح از ابتدا تا انتها با هواپیما، خدمه و سیستم‌ها محسوب می‌شود.

شوک تعرفه‌ها دورنمای رشد ضعیف اقتصاد جهان را تیره‌تر کرده است. انتظار بر این است که در نیمه دوم سال کاهش رشد اقتصادی اتفاق بیفتد و تنها بخشی از آن در سال ۲۰۲۶ جبران شود. نسبت به پیش‌بینی اکتبر سال گذشته، تورم نیز بالاتر و پایدارتر خواهد بود. حتی در آمریکا نیز رشد کمتر و تورم بیشتر از سال گذشته پیش‌بینی شده است.به‌طور کلی، با وجود نیمه نخست نسبتا پایدار در سال جاری، چشم‌انداز اقتصاد جهان همچنان شکننده است و ریسک‌ها متمایل به سمت منفی‌اند. ریسک اصلی این است که تعرفه‌ها در نتیجه تنش‌های تجاری حل‌نشده افزایش بیشتری می‌یابند؛ همراه با اختلالات زنجیره تأمین، این امر می‌تواند تولید جهانی در سال آینده را ۰.۳ درصد کاهش دهد. افزون بر این، چهار ریسک دیگر نیز نگران‌کننده‌اند که در ادامه به آن‌ پرداخته شده است.

«چین در حال تثبیت جایگاه خود به‌عنوان یک ابرقدرت جهانی است. ما وارد مرحله‌ی تازه‌ای از رقابت تسلیحاتی شده‌ایم. چین با تمام توان وارد میدان شده و خود را برای یک رقابت طولانی‌مدت آماده می‌کند».

نشست ۶ نوامبر میان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده و رهبران قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان در واشینگتن دی‌سی، لحظه‌ای مهم در روابط ایالات متحده و آسیای مرکزی (C5+1) به‌شمار می‌رود. این نخستین بار بود که یک رئیس‌جمهور آمریکا میزبان گروه C5+1 در کاخ سفید است؛ رویدادی که نشان‌دهنده نقطه عطفی در روابط واشنگتن با آسیای مرکزی محسوب می‌شود.

بسیاری از ملت‌های شرق، پس از سلطه‌ی غرب، به ترجمه پناه بردند؛ ترجمه‌ی نظریه، ترجمه‌ی نجات.تمدن‌هایی که روزگاری خالق اندیشه بودند، به مصرف‌کنندگان مفاهیم دیگران بدل شدند. ما، وارثان سرزمینی که زمانی نظریه می‌نوشت، گاه تنها شنونده‌ی نظریه شدیم — به‌جای ساخت، سخن گفتیم.اما چین راه دیگری رفت. به‌جای واردات بی‌محابای مفاهیم ناتمامِ دموکراسی غربی، نخست به ساخت ستون‌های بازدارندگی نظامی و فناورانه پرداخت — تا دیگر هرگز در برابر توپ و ناو، بی‌دفاع نباشد.

ولادیمیر پوتین از زیردریایی هسته‌ای جدید خود به نام خاباروفسک رونمایی کرده است. این زیردریایی حامل موشک‌های پوسایدون است که هرکدام ۱۰۰ برابر قوی‌تر از بمب اتمی هیروشیما هستند. پوتین اعلام کرده : «در جهان هیچ چیزی از نظر سرعت و عمق حرکت با این وسیله قابل مقایسه نیست و احتمالاً هرگز نخواهد بود.»زیردریایی خاباروفسک با طول ۱۱۲ متر و وزن ۱۰ هزار تُن، قادر است شش موشک پوسایدون ۲۴ متری حمل کند. هر موشک می‌تواند سونامی رادیواکتیوی ایجاد کند که بنا به گزارش تلویزیون روسیه، قادر است «بریتانیا را به اعماق دریا فرو ببرد».

تصور می‌شود که این سلاح قدرت انفجار هسته‌ای قابل تنظیم بین ۵ تا ۱۵۰ کیلوتن داشته باشد که حداکثر این توان، ۱۰ برابر قدرتمندتر ازبمبی است که در اوت ۱۹۴۵ بر روی هیروشیما انداخته شدو اگر کارشناسان درست حدس زده باشند، این اولین باری است که این موشک مرگبار بر فراز کالیفرنیا تصویربرداری شده است.