برچسب: اقتصاد جهانی

گزارش‌های جهانی نشان می‌دهد که یک شرکت، یعنی «شرکت تولید نیمه‌رسانای تایوان» (TSMC)، به تنهایی حدود 92 درصد از ظرفیت تولید جهانی تراشه‌های پیشرفته‌تر (کمتر از 10 نانومتر) را در اختیار دارد.این تراشه‌های دقیق، که حجم برخی از آنها از ناخن انگشت تجاوز نمی‌کند، به«نفت جدید» یا به عبارت بهتر «اکسیژن» اقتصاد مدرن تبدیل شده‌اند.

در بحبوحه مطرح شدن سیل قابل توجهی از پیش بینی ها در مورد بازارهای مالی که در اینترنت قابل مشاهده هستند، تحقق یک پیش‌بینی تقریبا قطعی است و آن هم این است که ایالات متحده آمریکا و کلیت جهان، در آینده ای نه چندان دور، با یک بحران مالی بزرگ دیگر رو به رو خواهند شد. زمان وقوع این رویداد، مبهم و نامشخص است و البته که انتظار می رود ابعاد آن محدودتر از بحران مالی سال 2008 جهان باشد با این حال، اینکه یک بحران مالی دیگر رخ دهد، به احتمال زیاد محقق خواهد شد. شکل‌گیری حباب‌های دوره‌ای و بروز بحران های مالی در دوره های زمانی مختلف، ویژگی ثابت بازارهای مالی است.

هکرهای حرفه‌ای (Black Hat Hackers) سالانه میلیاردها دلار از طریق فعالیت‌هایی همانند باج‌افزار، سرقت و فروش داده‌ها و حملات سایبری درآمد کسب می‌کنند. برای نمونه، حملات باج‌افزاری (Ransomware) می‌توانند به ازای هر حمله درآمدی بین 10 هزار تا پنج میلیون دلار ایجاد کنند. علاوه بر این، بازار سیاه اطلاعات (Dark Web) محل فروش کارت‌های اعتباری لورفته، پاسپورت‌های جعلی دیجیتال و دیتابیس کاربران است که سود قابل توجهی برای هکرها به همراه دارد. مجموع خسارت‌های ناشی از جرائم سایبری در سطح جهان سالانه حدود 12 تریلیون دلار برآورد می‌شود. مقایسه درآمد بزرگ‌ترین شرکت‌های جهان نشان می‌دهد جرائم سایبری نه‌تنها تهدید امنیتی، بلکه بحران اقتصاد جهانی نیز به‌شمار می‌رود و ابعاد آن فراتر از بزرگ‌ترین شرکت‌های جهانی است.

طی ۱۵سال اخیر، کشورهای در حال توسعه به شکل خطرناکی به وام وابسته شده‌اند. این کشورها به‌طور متوسط هرسال معادل ۶‌درصد از تولید ناخالص داخلی‌شان وام گرفته‌اند؛ سرعتی که اغلب در نهایت به بحران مالی ختم می‌شود و احتمال این اتفاق حدود ۵۰‌درصد است. با جهش بی‌سابقه نرخ‌های بهره در چهاردهه اخیر، هزینه‌های استقراض در نیمی از کشورهای در حال توسعه دو برابر شده است. سهم هزینه‌های بهره از درآمدهای دولت‌ها در این کشورها از کمتر از ۹‌درصد در سال ۲۰۰۷، به حدود ۲۰‌درصد در سال۲۰۲۴ رسیده است؛ این یعنی بحران.

با اینکه انتظار نمی‌رود این مذاکرات به توافقی بزرگ منجر شود، کارشناسان اقتصادی امیدوارند حتی کاهش جزئی در تعرفه‌ها بتواند نشانه‌ای از پیشرفت و عزم طرفین برای کاهش تنش‌ها باشد.پیش‌تر، آمریکا و چین در سال ۲۰۲۰ توافق‌نامه‌ای موسوم به «فاز اول» امضا کرده بودند که هدف آن رسیدگی به مسائلی چون انتقال اجباری فناوری، حقوق مالکیت فکری و قاچاق مواد مخدر بود، اما این توافق به دلیل شیوع کرونا به سرانجام نرسید.

سرمایه گذاران دهه‌ها روی ثبات دارایی‌های آمریکا حساب می‌کردند؛ مساله‌ای که این دارایی‌ها را به اساس نظام مالی جهانی تبدیل کرده است. عمق بازار 27 تریلیون دلاری اوراق خزانه داری، آن را به یک پناهگاه امن تبدیل کرده است و دلار بر تجارت همه چیز تسط دارد. این سیستم به وسیله فدرال رزرو که تورم پایین را وعده می‌دهد تقویت می شود و همینطور حکومت مستحکم آمریکا که تحت آن خارجی‌ها و پول آنها مورد استقبال و امنیت قرار می‌گیرد. اما تنها در طول چند هفته، دونالد ترامپ این باورهای ریشه‌دار را با تردیدهای نگران کننده جایگزین کرده است.

مقیاسی شوکی که از سوی دونالد ترامپ به بازارها وارد شد در تاریخ بی‌سابقه است. او روابط تجاری باثباتی را که آمریکا در حدود نیم قرن گذشته ساخته بود را با سیاستگذاری خودسرانه و عجیب خود جایگزین کرد؛ سیاستگذاری که در آن تصمیمات در شبکه اجتماعی منتشر می‌شوند و حتی مشاوران او نیز نمی‌دانند در آینده چه خواهد شد. از سویی، او همچنان در تقابل تجاری بی‌سابقه‌ای با چین، دومین اقتصاد بزرگ جهان قرار دارد.

داووس ۲۰۲۵ در حالی به پایان رسید که بسیاری از چالش‌ها بدون پاسخ مشخص باقی ماندند. اگرچه برخی توافقات درباره توسعه فناوری سبز و همکاری در حوزه هوش مصنوعی به دست آمد، اما موضوعات کلیدی همچون نابرابری اقتصادی و تغییرات اقلیمی همچنان در سایه ابهام قرار دارند.

کاهش سطح مالیات‌ها در آمریکا مشاهده خواهد شد که عمدتا معطوف به افراد و طبقات ثروتمند است. این مساله سبب می‌شود تا سطح منابع درآمدی مالیاتی آمریکا کاهش یابد که این موضوع خود پایداری مالی بلند مدت را تضعیف خواهد کرد.کسری‌های درآمدی بزرگتر، نرخ‌های بهره را بالاتر از دیگر موقعیت‌ها و سناریو‌ها نگه می‌دارند و امکان دارد که دلار تقویت شود با این حال، این موضوع چالش‌ها و مشکلات جدی را برای صادرات فعالان تجاری آمریکایی به کشور‌هایی که به دلار، قرض و وام گرفته‌اند، ایجاد خواهد کرد.

در سال 2024، ژئوپلیتیک جهانی و سیاست‌های ملی دچار تحولات قابل‌توجهی شده‌اند و اقتصاد جهانی هم ضعف‌های چشمگیری مانند وضعیت اروپا و چین و هم نقاط روشن قابل‌توجهی، به‌ویژه در ایالات‌متحده داشته است. در سال آینده میلادی یعنی سال 2025، دامنه نتایج ممکن حتی بیشتر گسترش خواهد یافت.

پس از شوک‌های زیادی که در سال‌های اخیر به اقتصاد دنیا وارد شده، گویی دنیا دیگر حساسیت خود به بحران‌ها را از دست داده است. مشاهدات علمی هم این مسئله را تایید می‌کنند، یک پژوهش تازه نشان می‌دهد که تاثیر هر شوکی که به اقتصاد وارد می‌شود، پس از چند ماه کمرنگ می‌شود.آنچه واضح است این است که تمام اقتصادهای خوب دنیا محتاط باقی می‌مانند. اگرچه نرخ‌های بهره بالا ممکن است در کوتاه‌مدت اثر مستقیمی بر رشد اقتصادی نداشته باشند

اقتصاددانان حاضر در پنجاه و چهارمین نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس، شرایط اقتصاد جهانی در سال جاری میلادی را محتاطانه تحلیل کردند چرا که سال 2024 می‌تواند سالی پر از اتفاق‌های پیش‌بینی‌نشده، تغییرات ناگهانی و رویدادهایی با نتایج کاملاً متفاوت باشد. در این سال در کشورهای مختلفی انتخابات برگزار می‌شود که بدون تردید مهم‌ترین آن، انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکاست که اثرگذاری زیادی در سیاست و اقتصاد جهان دارد

جدای از تشدید هرج و مرج اقتصادی جهانی، حمله چین به تایوان و جدایی متعاقب این جزیره، احتمالا مسیر تاریخ سیاسی قرن بیست و یکم را مشخص خواهد کرد. رئیس جمهور چین به ارتش دستور داده که تا سال 2027 برای حمله به تایوان آماده باشند، از همین رو زمان برای تغییر مسیر روابط رو به وخامت ایالات متحده و چین به سرعت در حال سپری شدن است.

جهان، ایالات متحده را جامعه ای به شدت قطبی شده می بیند، در حالی که اجماع جدیدی در آن کشور بر سر «ناسیونالیسم اقتصادی» وجود دارد. این اصطلاح به دخالت دولت در اقتصاد و واگذار نکردن آن به سازوکارهای بازار آزاد می‌پردازد و این رویکرد فشل آمریکا، اقتصاد این کشور و بین‌الملل را ضعیف‌تر می کند.

مساله‌ای که به ویژه در قالب سازوکار‌های مهم در جهانِ کشور‌های در حال توسعه و اقتصاد‌های نوظهور نظیر سازمان بریکس و یا سازمان شانگ‌های و دیگر نهاد‌های اینچنینی، نمود‌های جدی تری را نیز به خود می‌گیرد. به نظر می‌رسد در این زمینه به طور خاص می‌توان به ۳ مولفه عمده و محوری اشاره کرد.