سرتیتر خبر

ترکیه تأکید دارد از این پس، وزارت دفاع، وزارت خارجه و سازمان اطلاعات این کشور، به اسرائیل به چشم تهدید شماره یک نگاه خواهند کرد. این اظهارات واکنش به طرح تشکیل نیروی نظامی مشترک میان اسرائیل، قبرس و یونان است.رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه نیز با لحنی تهدیدآمیز گفت: «اجازه نخواهیم داد حقوقمان پایمال شود.» نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل هم به صورت ضمنی خطاب به اردوغان گفت: «به کسانی که در توهم ایجاد امپراتوری و تسلط بر کشورهای ما هستند می‌گویم: این مسئله را فراموش کنید. چنین اتفاقی رخ نخواهد داد. حتی به آن فکر هم نکنید. ما متعهد و قادر به دفاع از خود هستیم و همکاری‌ها، قدرت دفاعی‌مان را تقویت می‌کند.»

ایالات متحده آمریکا همچنان با اقتدار بر تخت پادشاهی تکیه زده و پیش‌بینی می‌شود در سال ۲۰۲۶، ارزش اقتصادش به عدد حیرت‌انگیز ۳۱ تریلیون دلار برسد. برای درک بزرگی این عدد کافی است بدانیم که اقتصاد آمریکا به تنهایی ۸۲ برابر بزرگ‌تر از اقتصاد ایران خواهد بود و یک‌چهارم کل ثروت جهان (۲۵٪) را در اختیار دارد؛ یعنی از هر ۴ دلاری که در کره زمین تولید می‌شود، یک دلارش مستقیماً متعلق به آمریکاست.اما این پادشاه یک تعقیب‌کننده سرسخت هم دارد؛ چین با سرعتی خیره‌کننده درست پشت سر آمریکا ایستاده است. اقتصاد چین با رسیدن به مرز ۲۰ تریلیون دلار، حالا صاحب ۱۶ درصد از کل اقتصاد دنیاست. وقتی این دو غول را کنار هم می‌گذاریم، واقعیت ترسناکی نمایان می‌شود: آمریکا و چین به تنهایی تقریبا مالک نیمی از اقتصاد کره زمین هستند و بقیه ۱۹۰ کشور دنیا، عملاً باید برای به دست آوردن نیمه‌ی باقی‌مانده‌ی این کیک با هم بجنگند.

چین هم‌اکنون بر زنجیره تامین جهانی عناصر نادر خاکی روی زمین تسلط دارد و پیشروی در بهره‌برداری از بستر عمق دریا هم می‌تواند با تسریع نقشه‌کشی بستر دریا و نصب کابل‌های زیردریایی که از آنها در جنگ‌های دریایی و زیردریایی استفاده می‌شود، یک ضرورت امنیتی دیگر را برای خود توسعه ‌دهد. شی در سال 2018 گفت:«هیچ جاده‌ای در عمق دریا وجود ندارد. نیازی نیست که (دنبال کشورهای دیگر) برویم. ما خودمان جاده‌ایم.»با گسترش قابلیت‌های داخلی چین، نقش این کشور در حاکمیت بین‌المللی بستر دریاها هم توسعه پیدا کرد. از سال 2001، پکن تقریباً به‌طور مداوم در «سازمان بستر آب‌های بین‌المللی» شرکت کرده است؛ بدنه اجرایی 36 عضوی که درباره قوانین بهره‌برداری، تایید قراردادها و قوانین زیست‌محیطی تصمیم‌های کلیدی می‌گیرد.

در حالی که در سند بودجه 1405، بی‌سابقه‌ترین تمهیدات تورم‌زا دیده می‌شود، رئیس سازمان برنامه و بودجه مدعی است که با سندی با جهت‌گیری کنترل تورم مواجه هستیم. گویی ایشان هیچ درکی از تورم و تجربه اقتصادی ایران از سال ۱۳۷۰ تا امروز ندارد. «این لاف‌زنی‌های توخالی» را می‌توان در اظهارات وزیر اقتصاد حتی به‌شکل بی‌پایه‌تری مشاهده کرد؛ جایی که ادعا می‌شود بودجه با کسری صفر بسته شده است. در شرایط کنونی اقتصاد ایران، به‌سختی می‌توان عبارتی بی‌پایه‌تر از چنین ادعایی پیدا کرد. بودجه‌ای که ستون فقرات آن بر بدهی بنا شده، توسط یک سیاست‌گذار عالی‌رتبه به‌عنوان «سند بودجه با کسری صفر» معرفی می‌شود. امیدوارم این لاف‌زنی‌های بی‌پایه، که متاسفانه به نظر می‌رسد میان برخی از افرادی که آقای رئیس‌جمهور انتخاب کرده‌اند به یک مسابقه تبدیل شده، جای خود را به سخنان سنجیده و مبتنی بر علم بدهد.

«آرشیو امنیت ملی» روز سه‌شنبه متن گفتگوهای رهبران روسیه و آمریکا بین سال‌‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۸ را منتشر کرد. این گفتگو‌ها که در نتیجه شکایت حقوقی این موسسه از حالت محرمانه خارج شدند، نشان می‌دهند که بوش و پوتین مرتبا بر جلوگیری ایران از غنی‌سازی اورانیوم و دستیابی سلاح هسته‌ای تأکید کرده‌اند.بنابر این اسناد که روز سه‌شنبه ۲۳ دسامبر منتشر شد، برنامه هسته‌ای ایران محور سه گفتگوی مستقیم ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه و جورج دبلیو بوش، رئیس‌جمهوری وقت آمریکا در سال‌های ۲۰۰۱، ۲۰۰۵ و ۲۰۰۸ بود.

توقیف نفتکش‌های حامل نفت ونزوئلا توسط ایالات متحده در آب‌های دریای کارائیب، بار دیگر نشان داد که بازار جهانی نفت تا چه اندازه در برابر تحولات ژئوپلیتیکی آسیب‌پذیر است. این اقدام که از سوی واشنگتن در چارچوب تشدید فشارها بر دولت نیکلاس مادورو صورت گرفته، صرفاً یک برخورد حقوقی یا سیاسی نیست، بلکه پیامدهای اقتصادی قابل‌توجهی در کوتاه‌مدت و میان‌مدت برای بازار جهانی نفت به همراه دارد. در کوتاه‌مدت، مهم‌ترین اثر توقیف نفتکش‌ها، افزایش «ریسک ژئوپلیتیکی» در بازار نفت است. حتی اگر حجم واقعی نفت توقیف‌شده سهم محدودی از عرضه جهانی داشته باشد، نفس تهدید علیه جریان آزاد انرژی باعث می‌شود معامله‌گران و فعالان بازار، سناریوهای پرریسک‌تری را در قیمت‌گذاری لحاظ کنند. این موضوع معمولاً به افزایش نوسانات قیمتی و تقویت قیمت‌های جهانی نفت منجر می‌شود.

ایالات متحده تلاش کرده است جایگاه خود را از طریق کنترل صادرات و ایجاد شبکه‌ای رو به گسترش از شرکایی که برای پذیرش هوش مصنوعی به فناوری آمریکا وابسته‌اند، تقویت کند. دولت ترامپ به دنبال تعمیق این شراکت‌هاست، اما هم‌زمان پیشنهاد داده برخی محدودیت‌های صادراتی حتی در قبال چین کاهش یابد؛ اقدامی که نگرانی‌های دوحزبی را برانگیخته و هنوز اجرایی نشده است. در داخل آمریکا نیز محدودیت‌ها در حال افزایش است.

شاید در نگاه اول به‌نظر برسد که در «جهان ترامپ» تدوین یک راهبرد جدید امنیت ملی اصولاً مسئله‌ای حاشیه‌ای و کم‌اهمیت است. جان بولتون، مشاور امنیت ملی در نخستین دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، بارها با لحنی آمیخته به حسرت تأکید کرده است که رئیسش عملاً هیچ راهبرد منسجم و مشخصی نداشت. ترامپ به‌جای تکیه بر سند راهبردی، بر واکنش‌های لحظه‌ای خود اتکا می‌کرد؛ آن هم بدون آنکه خود را ملزم به تحمل جلسات طولانی یا مطالعه‌ی گزارش‌های متعدد اطلاعاتی بداند. او گاهی از یک روز تا روز بعد، در مسیری کاملاً خلاف جهت روز قبل حرکت می‌کرد و جهت سیاست‌گذاری را به‌شکل کامل تغییر می‌داد.

اسرائیل مظنون است یک رزمایش نظامی در حال انجام در ایران، پوششی برای یک حمله غافلگیرانه باشد. به نظر می‌رسد اسرائیل واقعا در حال رصد این رزمایش باشد، اما طبق گفته منابع امنیتی، هیچ اطلاعات قطعی‌ای وجود ندارد که نشان دهد ایران تصمیم گرفته این رزمایش را به‌عنوان پوششی برای حمله استفاده کند.اسرائیل اکنون تحولات ایران را از نزدیک دنبال می‌کند و دوباره در دام این تصور نمی‌افتد که توان ایران برای بلندمدت از بین رفته و تهدید به آینده دور رانده شده است. مقامات اسرائیلی ادعا می‌کنند ایران زخمی است: اگر پیش از جنگ ۱۲ روزه، تهران به دنبال نابودی اسرائیل بود و برای آن توانمندی‌های خود را گسترش می‌داد، اکنون پس از حمله‌ها نه‌تنها انگیزه‌اش کم نشده، بلکه تشدید هم شده است.

ایران اگر بخواهد توسعه پیدا کند، موتور اقتصاد ایران باید بخش خصوصی باشد. الان در این شرایط سخت که ما به خاطر تحریم‌ها در آن قرار داریم، باید بیشتر به بخش خصوصی توجه کنیم. سه تا چهار موضوع هست که باید سیاست‌های هماهنگ داشته باشد. دولت باید روی سیاست‌های پولی‌اش بایستد و بگوید که بالاخره برای دو سال در سیاست‌های پولی محدودیت‌‌ اعمال می‌کنم. همین دولت باید بگوید اولویت من تامین سرمایه در گردش بنگاه‌هاست.

نماینده روسیه تلاش برای بازگشت تحریم‌ها علیه ایران را فاقد مبنا و وجاهت قانونی دانست و گفت: «در آن روز، شورای امنیت بررسی برنامه هسته‌ای ایران را متوقف کرد و مسئله عدم اشاعه از دستور کار شورای امنیت خارج شد. این تصمیم که بر پایه توافق بنا شد، در متن ۲۲۳۱ ذکر شده است.»او برگزاری این نشست را تلاش آشکار تروئیکای اروپایی برای ازسرگیری «تحریم‌های ضدایرانی» و مکانیسم ماشه دانست و گفت آن‌ها به تعمیق اختلافات سیاسی و رویه‌ای در شورای امنیت دامن می‌زنند.

بحث «تغییر در کابینه» دیگر یک مطالبه سیاسی مقطعی نیست، بلکه به یک ضرورت کارکردی در حکمرانی اقتصادی کشور تبدیل شده است. این ضرورت، نه از سر تقابل قوا، بلکه از دل انباشت مسائل حل‌نشده و تعویق‌های پرهزینه‌ای برمی‌آید که امروز به آستانه‌های حساس اجتماعی و اقتصادی رسیده‌اند؛ به‌ویژه در آستانه زمستان که فشار معیشتی و اختلال‌های بخشی می‌تواند آثار مضاعف بر افکار عمومی داشته باشد.

اکنون و در شرایطی که روابط ایران و آمریکا بار دیگر در هاله‌ای از ابهام قرار دارد و امیدی جدی به احیای میز مذاکره دیده نمی‌شود، این پرسش دوباره مطرح است: آیا بار دیگر کسی مسئولیت باز کردن اولین روزنه را خواهد پذیرفت؟ یا این‌بار «بن‌بست» به‌عنوان واقعیتی تغییرناپذیر پذیرفته خواهد شد؟

موضع اخیر پکن، یک مسئله حساس حاکمیتی را برای تهران احیا کرده و ضرورت بررسی دقیق اقدام متعادل‌کننده منطقه‌ای چین را برای ایران تشدید کرده است، زیرا پکن به دنبال گسترش روابط با کشورهای عربی خلیج فارس و در عین حال حفظ مشارکت استراتژیک بسیار تبلیغ‌شده خود با جمهوری اسلامی ایران است.

نتانیاهو در جریان سفر قریب الوقوع به آمریکا قصد دارد با ترامپ درمورد حمله به ایران گفتگو کند. طبق گزارش ان بی سی نیوز و به نقل از مقامات اسرائیلی، نتانیاهو و ارتش اسرائیل به این نتیجه رسیده اند که ایران بازسازی توان موشکی خود را تسریع کرده است و می‌تواند به توانایی تولید سه‌ هزار موشک در سال دست‌ یابد. از این رو، بر اساس تفکر کابینه اسرائیل، باید تا قبل از تکمیل توان موشکی ایران، به آن حمله کرد تا نقطه قوتش به نقطه ضعف آن بدل شود.