برچسب: نفت

حجم نفت عربستان که از طریق باب‌المندب به مقصد آسیا منتقل می‌شد، از حدود ۳.۴ میلیون بشکه در روز در ماه ژوئن به تنها ۱۲۸ هزار بشکه در روز در ماه اوت سقوط کرده است. این رقم در ماه سپتامبر اندکی افزایش یافته و به حدود ۷۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است.

در یک سناریوی فرضی که در آن رفت‌وآمد از تنگه هرمز تا بخش عمده سال ۲۰۲۷ مختل باقی بماند، خطرات مربوط به رتبه اعتباری برخی ناشران بدهی در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس ممکن است افزایش یابد ذخایر مالی بسیار بزرگ دولت‌های کویت، امارات متحده عربی و قطر عامل اصلی محدود کردن تأثیر درگیری بر رتبه‌های اعتباری آنها بوده است.» اما هرچه اختلال طولانی‌تر شود، احتمال بیشتری وجود دارد که این ذخایر برای جبران کاهش صادرات، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه و خسارت‌های گسترده‌تر اقتصادی مصرف شوند.

تأثیرات جنگ ایران برای بیشتر آمریکایی‌ها آشکار است: قیمت بنزین هفته‌هاست بالای ۴ دلار باقی مانده، نرخ وام‌های مسکن به سمت ۷ درصد افزایش یافته و شرکت‌ها برای جبران هزینه‌های بی‌سابقه گازوئیل، هزینه‌های اضافی حمل‌ونقل دریافت می‌کنند.هنگامی که هر دو طرف شروع به آزمایش خطوط قرمز یکدیگر کنند، خطر اشتباه محاسباتی به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد و ممکن است رویارویی از تشدید حساب‌شده فراتر رفته و به سمت جنگ تمام‌عیار سوق یابد.

بر اساس ارزیابی شرکت‌ اطلاعات انرژی کپلر، در اوت ۲۰۲۶ نفتکش‌ها همچنان روزانه به طور متوسط حدود یک میلیون بشکه نفت ایران را در چین تخلیه کرده‌اند. اما در ایران بارگیری محموله‌های تازه به حدود یک‌هفتم ماه مارس، ماه آغازین جنگ، رسیده است.این تفاوت از آنجا ناشی می‌شود که بخش مهمی از نفت تخلیه‌شده در چین، پیش‌تر از ایران خارج شده و در نفتکش‌های مستقر در آب‌های آسیا ذخیره شده بود.

اثرات جنگ بر درآمد نفتی ایران، برخلاف آنچه برخی تصور می‌کنند، در حال حاضر خیلی شدید نیست. ایران و آمریکا یک تفاهمنامه آتش‌بس 60روزه امضا کرده بودند که 3هفته بیشتر دوام نیاورد. ایران در همین مدت توانست بخش عمده‌ای از نفتی را که در داخل ذخیره کرده بود و همچنین نفتی را که کشتی‌ها بارگیری کرده بودند، از تنگه هرمز عبور دهد که در گزارش‌های بین‌المللی به رقم 80میلیون بشکه اشاره شده است. این نفت اکنون در آب‌های آزاد است و ایران به‌تدریج آن را می‌فروشد.

یکی از احتمالاتی که ممکن است در روزهای آتی به وقوع بپیوندد، ازسرگیری جنگ ایران و آمریکا است. در مورد چگونگی این جنگ احتمالی چند و چون و بحث، فراوان است. اینکه این جنگ چگونه پیش خواهد رفت، مساله ای است که باید به آن پاسخ داد 

جزیره خارک در فاصله کمتر از ۳۰ کیلومتری (۲۰ مایل) از ساحل ایران واقع شده و به دلیل ساختار زمین‌شناختی و عمق مناسب آب‌های اطرافش، تنها نقطه‌ای در خلیج فارس است که سوپرتانکرها و نفت‌کش‌های غول‌پیکر می‌توانند به آن پهلو بگیرند. اکثر خطوط لوله زیردریایی ایران نفت خام تولیدی کشور را به مخازن ذخیره‌سازی خارک، با ظرفیت برآورد شده حدود ۳۰ میلیون بشکه، منتقل می‌کنند.

وقتی ترامپ فرمان آغاز جنگ علیه ایران را صادر کرد، آن را «گشت و گذاری» نامید که تنها چند هفته طول خواهد کشید. شش ماه بعد، این درگیری به کابوسی برای تقریباً همه کسانی که حتی از راه دور درگیر آن بودند، تبدیل شده است. اکنون اگر چه اهداف جنگی ترامپ محقق نشده، این اهداف همچنان در حال تغییر هستند: از درخواست اولیه تسلیم کامل ایران، تغییر رژیم و کنار گذاشتن برنامه هسته‌ای، تا درخواست‌های اخیر که صرفاً بر بازگشایی تنگه هرمز و مهار برنامه هسته‌ای متمرکز است.

بحران جهانی نفت که در پی تصمیم ایران برای مسدود کردن عملی تنگه هرمز ایجاد شده، همچنین کارزار فشار اقتصادی دولت ترامپ علیه مسکو را تضعیف کرده است. ترامپ در مواجهه با افزایش قیمت بنزین در جایگاه‌های سوخت آمریکا، تصمیم بحث‌برانگیزی گرفت و بخشی از تحریم‌های مربوط به صادرات نفت روسیه را لغو کرد تا بازار را آرام کند. با این اقدام، آمریکا عملاً به روسیه کمک کرد درآمد بیشتری برای تأمین مالی جنگ در اوکراین به دست آورد.اختلال جهانی در تجارت نفت، گاز و کودهای شیمیایی ناشی از بسته شدن تنگه هرمز همچنین به روسیه کمک کرده است تا برای یافتن مشتریان جدید پیشروی کند.

نمونه‌های شفاف نشان می‌دهند «چند دلار به ازای هر بشکه» برای انتقال زمینی نفت در مسیرهای راهبردی، دامنه‌ای عادی است. برای یک مدل فرضی، تعرفه ۳ تا ۵ دلار در هر بشکه می‌تواند سناریوی میانی باشد. برای خطی با ظرفیت ۲ میلیون بشکه در روز، این دامنه معادل ۶ تا ۱۰ میلیون دلار درآمد ناخالص روزانه و حدود ۲٫۱۹ تا ۳٫۶۵ میلیارد دلار در سال است. برای ظرفیت ۵ میلیون بشکه در روز، همین دامنه حدود ۵٫۴۸ تا ۹٫۱۳ میلیارد دلار درآمد ناخالص سالانه ایجاد می‌کند. این ارقام درآمد تعرفه‌ای‌اند، نه سود خالص؛ هزینه سرمایه، بهره‌برداری، انرژی پمپاژ، تعمیرات، بیمه، مالیات و استهلاک باید جداگانه کسر شوند.

محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، روز یکشنبه وعده واکنش تلافی‌جویانه اقتصادی را مطرح کرد. رضایی در پستی در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «اگر جنگ اقتصادی ادامه یابد، حتی یک قطره نفت، نه از طریق تنگه هرمز و نه از هیچ کجای خلیج فارس، صادر نخواهد شد... ایران مشارکت یا حمایت هر کشوری در جنگ اقتصادی آمریکا علیه مردم ایران را به عنوان یک اقدام جنگی تلقی خواهد کرد».

گلدمن ساکس هفت پروژه جایگزین را بررسی کرده که در صورت اجرای کامل، می‌توانند ظرفیت انتقال حدود ۱۴ میلیون بشکه نفت و محصولات نفتی در روز ایجاد کنند. هزینه اجرای این طرح‌ها بین ۳۰ تا ۴۸ میلیارد دلار برآورد شده است. یکی از مهم‌ترین پروژه‌ها، بازسازی و توسعه خطوط لوله‌ای است که عراق را به ترکیه، سوریه و اردن متصل می‌کند و می‌تواند روزانه دو میلیون بشکه به ظرفیت صادرات منطقه بیفزاید.

بسته شدن تنگه هرمز در پی آغاز جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران، جریان انتقال نفت جهانی را با شوک بزرگی مواجه کرده و این موضوع بر قیمت‌های جهانی تاثیر مستقیمی گذاشته است. با این همه، به نظر می‌رسد توانایی بازار برای یافتن راه‌هایی، ولو ناکافی، برای دور زدن انسداد این آبراهه حیاتی باعث شده که تا این لحظه قیمت‌های نفت به اندازه‌ای نجومی افزایش پیدا نکنند.

به گفته سخنگوی وزارت خارجه، توافقاتی نیز حاصل شده؛ موضوعی که در صورت تأیید رسمی می‌تواند ریسک عرضه انرژی را کاهش دهد و زمینه افت بیشتر قیمت نفت را فراهم کند. هم‌زمان، تردد از باب‌المندب نیز طبق داده‌های S&P Global به‌شدت کاهش یافته و ریسک حمل‌ونقل در دریای سرخ همچنان پابرجاست.

علیرغم ادعاهای رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، مبنی بر اینکه ایالات متحده «کنترل کامل» تنگه هرمز را در دست دارد، تنها تعداد انگشت شماری از کشتی‌ها در این هفته توانسته‌اند از آن عبور کنند. اداره تنگه خلیج فارس روز چهارشنبه در شبکه ایکس نوشت: «ادعاها و پست‌های مکرر مقامات آمریکایی مبنی بر اینکه تنگه هرمز دیگر مسدود نیست، واقعیت را تغییر نمی‌دهد... تنگه هرمز همچنان مسدود است و تا زمانی که شرایط ایران پذیرفته نشود، بازگشایی نخواهد شد». اکنون این پرسش در میان است که ایالات متحده واقعاً تا چه مدت می‌تواند محاصره دریایی را ادامه دهد و آیا ایران تماشاگر این وضعیت خواهد بود؟