×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true

ویژه های خبری

true
    امروز  جمعه - ۲۲ آذر - ۱۳۹۸  
false
true
آیا بمب اتم به یک چالش نوظهور تبدیل می شود؟

به نقل ازصدانیوز، ایالات متحده تابستان گذشته از پیمان نیروی هسته ای میان برد سال ۱۹۸۷ (آی ان اف) خارج شد و روسیه را به نقض پیمان متهم کرد. پیمانی که تسلیحات هسته ای روسیه و ایالات متحده با برد بالاتر را محدود می سازد نیز در سال ۲۰۲۱ منقضی می شود و بعید است که تمدید شود چرا که هر دو کشور منابع قابل توجهی را به مدرن کردن زرادخانه خود اختصاص داده اند.
به علاوه، ایالات متحده با خروج از برجام خطر حرکت ایران به سمت سلاح هسته ای را نیز افزایش داده است. دولت ترامپ توافق هسته ای سال ۲۰۱۵ را ناقص می داند به ویژه به این دلیل که بسیاری از محدودیت های اعمالی در آن فقط ۱۰ تا ۱۵ سال طول می کشد و این توافق برنامه موشک بالستیک ایران را محدود نمی کند. اما این توافق برای فعالیت هسته ای ایران سقف تعیین کرده و امکان بازرسی های بین المللی را فراهم آورده بود. به هر حال، ایران به همه تعهدات خود پایبند بوده و اکنون یک روند تدریجی در عقب نشینی از بسیاری از محدودیت های توافق را آغاز کرده است. شاید هدف ایران از این عقب نشینی آرام و مداوم از تعهداتش ترغیب ایالات متحده و اروپا به کاهش تحریم های اقتصادی باشد؛ اما در عین حال قدم های جدیدی که ایران برداشته زمان رسیدن آن به توانایی تولید سلاح های هسته ای را به طرز چشمگیری کاهش می دهد. همچنین این احتمال وجود دارد که اقدامات ایران با یک حمله پیشگیرانه از سوی ایالات متحده یا اسرائیل مواجه شود. چنین حمله ای خیلی زود دیگر قدرت های منطقه ای از جمله ترکیه، عربستان سعودی و مصر را به سمت توسعه یا دستیابی به سلاح های هسته ای سوق خواهد داد. ترکیه که به طور فزاینده از بسیاری از متحدان دیرینه خود فاصله گرفته، اعلام کرده فارغ از اقدامات ایران احتمالا در صدد تولید سلاح هسته ای برخواهد آمد.
کره شمالی در این مسیر خیلی فراتر از ایران است: این کشور همین حالا هم ده ها سلاح هسته ای و موشکی دارد و موشک هایی را آزمایش کرده که توانایی رسیدن به خاک ایالات متحده را دارند. این تصور که کره شمالی حاضر خواهد شد تسلیحات هسته ای خود را کنار بگذارد و «خنثی» کند، خیالی بیش نیست. کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، معتقد است که تنها سلاح هسته ای می تواند بقای رژیم او را تضمین کند. با توجه به شرایط اوکراین که در ازای تضمین های امنیتی تسلیحات هسته ای به ارث برده از اتحاد جماهیر شوروی را تسلیم کرد و ۲۵ سال بعد با اقدام تهاجمی روسیه مواجه شد، باور رهبر کره شمالی به تضمین هسته ای چندان هم عجیب نیست. اما یکی از مخاطرات این شرایط این است که کره شمالی در چند سال آینده به زرادخانه بزرگی دست خواهد یافت و به تهدیدی جدی برای آمریکا تبدیل خواهد شد. به علاوه، همسایگان کره شمالی از جمله کره جنوبی و ژاپن هم ممکن است با توجه به تهدید کره شمالی و کاهش اعتماد به تضمین امنیتی ایالات متحده در صدد دستیابی به سلاح های هسته ای برآیند.
خطر اصلی در هر دو منطقه یاد شده این است که رقابت بر سر دستیابی به سلاح های هسته ای می تواند با جنگ پیشگیرانه همراه شود و حتی در صورت ممانعت از وقوع چنین درگیری هایی، وجود چند زرادخانه هسته ای در منطقه می تواند برخی از بازیکنان منطقه ای را به پیشدستی در حمله ترغیب کند.
جدای از همه مخاطرات احتمالی یادشده، هند و پاکستان، دو قدرت هسته ای با سابقه طولانی درگیری های دوجانبه، نیز هستند. بازداری حمله هسته ای در بین این دو کشور چندان قابل اطمینان نیست. یک حمله تروریستی از سوی عوامل در پاکستان می تواند به حمله تلافی جویانه هند بینجامد و طولی نمی کشد تا دو کشور به تهدید استفاده از سلاح های هسته ای روی آورند چرا که نیروهای نظامی متعارف آنها توانایی استقامت در درگیری طولانی را ندارند. شرایط بدتر این است که کنترل تسلیحات هسته ای یک یا هر دو کشور به دست تروریست ها بیفتد.
۶۰ سال پیش، جان اف. کندی، در زمان نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری پیش بینی کرد تا پایان سال ۱۹۶۴ دست کم ۲۰ کشور به توانایی تسلیحات هسته ای دست می یابند. خوشبختانه، ثابت شد که کندی اشتباه می کرده و هنوز تنها ۹ کشور به سلاح هسته ای مجهز هستند. پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای سال ۱۹۶۸ بسیار تاثیرگذار بود چرا که از هر گونه تلاشی برای صادرات فن آوری های مهم ممانعت و کنترل تسلیحاتی، تحریم ها و قدرت اتحادها را افزایش داد. اما در شرایطی که فناوری هسته ای به طور فزاینده در دسترس قرار گرفته، کنترل تسلیحاتی در حال تضیف شدن است، اتحادها به دلیل جدایی ایالات متحده از جهان آسیب دیده و خاطرات هیروشیما و ناگازاکی در حال محو شدن است، جهان وارد دوره جدید و خطرناکی می شود. رقابت هسته ای یا حتی استفاده از سلاح های هسته ای می تواند دوباره به بزرگ ترین تهدید برای ثبات جهانی تبدیل شود و مساله نگران کننده این است که دیگر اطمینان چندانی به توانایی رهبران امروزی به پاسخگویی به این چالش نوظهور وجود ندارد.

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true