آیا سرمایه‌داری می‌تواند تغییرات اقلیمی را شکست دهد؟ – نباءخبر
×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true

ویژه های خبری

true
    امروز  پنج شنبه - ۲ خرداد - ۱۳۹۸  
false
true
آیا سرمایه‌داری می‌تواند تغییرات اقلیمی را شکست دهد؟

به نقل ازصدانیوز،آدیر ترنر، رئیس سابق اداره خدمات مالی بریتانیا و عضو سابق کمیته سیاست مالی آن کشور و رئیس «انستیتو تفکر اقتصادی نوین» در مقاله خودبا عنوان «آیا سرمایه‌داری می‌تواند تغییرات اقلیمی را شکست دهد؟»، به مسئله لزوم اهداف واضح سیاسی در سطح جهانی برای تبدیل تهدید فاجعه به فرصتی برای تغییرات سودمند پرداخته است.

آیا سرمایه‌داری می‌تواند تغییرات اقلیمی را شکست دهد؟
هر دو مورد نشانگر شدت‌گرفتن چالش آب‌و‌هوایی است که جهان با آن مواجه است. اما هشدارها به‌تنهایی این مشکل را حل نخواهند کرد؛ مگر اینکه دولت‌ها اهداف بلندپروازانه اما واقع‌بینانه‌ای برای حذف دی‌اکسیدکربن و سایر گازهای گلخانه‌ای داشته باشند و سیاست‌هایی برای تضمین دستیابی به اهداف تعیین‌شده اتخاذ کنند. به‌صفررساندن انتشار گازهای گلخانه‌ای تا سال ۲۰۵۰ باید از اهداف قانونی مشخص در تمام اقتصادهای توسعه‌یافته باشد. بیانیه سران بانک مرکزی، همراه با اقداماتی برای ملزم‌کردن شرکت‌ها به کاهش خطرهای مرتبط با مسائل آب‌و‌هوایی که جهان با آنها روبه‌روست، در بعضی از بخش‌ها به این خوش‌بینی دامن زده که راه‌حل بازار آزاد برای این معضل امکان‌پذیر است. با کاهش هزینه‌ انرژی‌‌های تجدیدپذیر و تهدید ضرر و زیان که شرکت‌های مرتبط با سوخت فسیلی با آن روبه‌رو هستند، امید است سرمایه‌گذاران به‌خوبی آگاه شده باشند که از سرمایه‌گذاری در شرکت‌هایی که هنوز به‌دنبال ذخایر نفت یا گاز جدید هستند، یا شرکت‌های خودروسازی که هنوز مصمم به تولید خودروهای شاسی‌بلند پرمصرف هستند، منصرف شوند.
اما محدودیتی در این زمینه وجود دارد و صرفا با اتکا به اطلاعات بهتر و آینده‌نگری نمی‌توان به اهداف مطلوب دست یافت. همان پویایی‌هایی که در سرمایه‌داری سبب کاهش هزینه انرژی‌‌های تجدیدپذیر می‌شود، هزینه‌های تولید بنزین از نفت شیل را نیز به‌طور چشمگیری کاهش می‌‌دهد و سوخت‌های فسیلی نیز همیشه ممکن است برای بعضی از مصارف گزینه ارزان‌تری باشند؛ مگر اینکه دولت‌ها مالیات‌هایی بر صنایع آلاینده ببندند یا مقررات مربوط به انتشار گازهای گلخانه‌ای را به نفع فناوری‌های با انتشار کربن پایین‌تر تغییر دهند. اگر وضع این مالیات‌ها یا مقررات بیش‌ازحد به تعویق بیفتد، سرمایه‌گذاران آینده‌نگر اما بدبین درعین‌حال می‌توانند از پروژه‌هایی که فاجعه آب‌و‌هوایی را جلو می‌اندازند، سود ببرند. فعالان «شورش علیه انقراض» در‌این‌باره حق دارند که سرمایه‌داری نمی‌تواند این مشکل را حل کند؛ هرچقدر هم که شرایط قانونی و مالی خوبی برقرار کند.
این فعالان در عوض معتقدند که دولت‌ها باید به دستیابی به هدف رساندن انتشار آلاینده‌ها به صفر تا سال ۲۰۲۵ متعهد شوند. اما «صفر تا سال ۲۰۲۵» به معنای ضربه شدید به استانداردهای زندگی است و این تهدید را در پی دارد که حمایت عامه مردم از اقدامات شدید اما مؤثر کاهش یابد. بریتانیا باید سیستم‌های گرمایش مرکزی با گاز را از بیش از ۲۰ میلیون خانه حذف کند و تقریبا غیرممکن است که ظرفیت تولید انرژی بادی و خورشیدی را آن‌قدر بالا ببرد تا انرژی برق معادل سوخت فسیلی را تولید کند. کاهش انتشار آلاینده‌ها همچنین به معنی نبود اتومبیل بنزین‌سوز یا دیزلی است. ساکنان شهرها می‌توانند بدون این‌گونه خودروها امور خود را بگذرانند اما برای مردم مناطق روستایی و شهرهای کوچک، با توجه به هزینه‌های احتمالی و برد محدود خودروهای الکتریکی هنوز زود است که بتوانند این کار را انجام دهند و تا سال ۲۰۲۵ نمی‌توانند با این مسئله کنار بیایند. همان‌طورکه جوانان «جلیقه زرد» فرانسوی نشان داده‌اند، مخالفان تغییرات سریع در شکل مصرف انرژی نیز می‌توانند خیابان‌ها را اشغال کنند. ما برای آنکه راه را برای رسیدن به اقتصاد با کربن صفر مدیریت کنیم، به زمان نیاز داریم.
به این ترتیب، چقدر وقت داریم؟ بهترین شواهد علمی که در آخرین گزارش شورای بین‌المللی تغییرات آب‌وهوایی عرضه شده، می‌گوید هدف باید محدودکردن گرم‌شدن کره زمین به ۱٫۵ درجه بالاتر از سطوح پیش از عصر صنعت باشد. این امر نیاز به آن دارد که انتشار جهانی گاز CO2 تا سال ۲۰۵۰ یا زمانی خیلی نزدیک به آن به صفر برسد. دستیابی به این امر مستلزم سرمایه‌گذاری‌های بزرگ در منابع انرژی جدید و بهبود بهره‌وری انرژی است. این بدون شک از لحاظ فنی امکان‌پذیر است، همچنان که در گزارش اخیر «مأموریت ممکن» کمیسیون انتقال انرژی به این موضوع پرداخته شده است. با درنظرگرفتن ۳۰ سال به جای پنج سال و زمانی حتی خیلی زودتر در اقتصادهای توسعه‌یافته، می‌توانیم به دنیایی بدون خودروهای بنزینی یا دیزلی برسیم. همچنین می‌توانیم از تولید و حمل‌ونقل دریایی یا هوایی فولاد و سیمان کربن‌زدایی کنیم و تولید برق بدون نیاز به سوخت‌های فسیلی را افزایش دهیم تا استانداردهای زندگی در کشورهای در حال توسعه به شکل سازگار با زیست سیاره پایدار بالا برود.
هزینه‌های کلی اقتصادی این تغییر رویکرد، کم و در بعضی بخش‌ها بی‌اهمیت خواهد بود. تولید خودرو با فولاد بدون نیاز به سوخت کربنی در سال ۲۰۴۰ یا ۲۰۵۰ به احتمال زیاد کمتر از یک درصد به هزینه و قیمت محصولات خواهد افزود. ولی ما به پذیرش برخی از هزینه‌های اضافی و تغییرات رفتاری از سوی عامه مردم نیاز خواهیم داشت. حمل‌ونقل هوایی بدون آلاینده کربنی به احتمال زیاد گران‌تر خواهد بود – شاید ۱۰ تا ۲۰ درصد – و در حال حاضر هیچ مسیر مشخصی برای کشاورزی بدون آلاینده کربنی و بدون ایجاد کاهشی بزرگ در مصرف گوشت قرمز وجود ندارد.
برای تضمین پیشرفت سریع به سوی یک اقتصاد جهانی با آلایندگی صفر، کشورها باید اهدافی قانونی تعیین کنند. قانون تغییرات اقلیمی ۲۰۰۸ بریتانیا این را الزامی کرده که تا سال ۲۰۵۰ در مقایسه با سال ۱۹۹۰ کاهشی ۸۰درصدی در انتشار آلاینده‌ها اتفاق بیفتد و پنج هدف سالانه در این میان که توسط کمیته تغییرات آب‌وهوایی (CCC) تعیین شده، پیشرفت قابل ملاحظه‌ای داشته است: میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای در سال ۲۰۱۷ بیش از ۴۰ درصد کاهش داشته (در مقایسه با ۲۸ درصد برای آلمان) و میزان آلاینده کربنی در تولید برق در ۱۰ سال گذشته ۶۰ درصد کاهش یافته است. اما سیاست‌های ناکارای دولت و لابی‌گری صنعت برای کم‌رنگ‌کردن مقررات اتحادیه اروپا در پیشرفت در حمل‌ونقل جاده‌ای محدودیت ایجاد کرده است. علاوه بر این، آخرین شواهد علمی نشان می‌دهد که کاهش ۸۰ درصد ناکافی است.
با این حال، کاهش هزینه انرژی‌های تجدیدپذیر و باتری، از هزینه پیشرفت سریع می‌کاهد. کمیته CCC انگلستان در همین روزها قرار است اهداف مشخص و محکمی برقرار کند و احتمالا خواستار به‌صفررساندن انتشار گازهای گلخانه‌ای تا سال ۲۰۵۰ خواهد شد. نکته مهم این است که صفر واقعا به معنای صفر باشد و بریتانیا اقتصاد خود را بر اساس اصل به صفر مطلق رساندن آلاینده‌های کربنی قرار دهد، نه اینکه صرفا از طریق خرید از کشورهای دیگر وظیفه آلایندگی در تولید را به آنها منتقل کند.
همه اقتصادهای توسعه‌یافته دیگر باید اکنون به هدف به‌صفررساندن آلاینده کربنی تا سال ۲۰۵۰ متعهد باشند و کشورهای برخوردار از امکانات فراوان آب، باد یا انرژی خورشیدی باید حتی زودتر دست به‌ کار شوند. بنابراین لازم است چین که هدفش اقتصاد بی‌نقص با درآمد بالا تا سال ۲۰۴۹ است و تقریبا می‌توان مطمئن بود که به آن می‌رسد، به این هدف محیط‌زیستی نیز دست یابد. تعیین اهداف روشن با قانونی صریح و دقیق خودبه‌خود موجب اقدام مؤثر خواهد شد. وقتی مسیر تعیین شده باشد، می‌توان روی سیاست‌های خاص لازم برای دستیابی به آن به دقت بحث کرد. به این ترتیب وقتی سرمایه‌گذاران مطمئن شوند که کربن صفر در سال  ۲۰۵۰ قطعی و غیرقابل مذاکره است، سرمایه‌شان را از هر شرکتی که برنامه‌هایش با این هدف ناسازگار است، بیرون خواهند کشید. تنها اهداف واضح می‌توانند از نیرویی بالقوه فاجعه‌بار، انگیزه‌ای برای تغییرات سودمند بسازند.

منبع خبر :  شرق
true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true