چرایی عدم توفیق برنامه ریزی های اقتصاد ی در ایران – صدانیوز
×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true

ویژه های خبری

true
    امروز  پنج شنبه - ۲۴ آبان - ۱۳۹۷  
false
true
چرایی عدم توفیق برنامه ریزی های اقتصاد ی در ایران

محمد رضا زحمتکش| سردبیر پرتال خبری صدانیوز:
"نقدینگی " کلید واژه ای است که بسیاری از تحلیل های آسیب شناسی در حوزه اقتصاد کلان ایران بر محوریت آن شکل گرفته است و وجه اشتراک آراء اکثر اندیشمندان و صاحبنظران اقتصادی در علت العلل بحران موجود در اقتصاد ایران عنوان می شود

ما آدمیان در تعلقات فکری هم گرفتاریم و هم گروگانیم  تعلقات فکری ما وابسته به جهانی است که در آن بازیگریم  حال این بازیگری می خواهد به اختیار باشد یا به اجبار ،  دنیای ذهن بنیان شکل گیری سناریو های بازیگری  است خواستگاه ذهن در فاعلیت ، مستقل به ذات نیست بلکه خود متاثر از عوامل بسیاری است یکی از این عوامل بسیار مهم نهاد های اجتماعی است که ما به صورت ارادی یا غیر ارادی عضوی از آن می باشیم و بر عمده کنش ها و واکنش های ما اثرگذار است .

نهاد های اجتماعی به مثابه چهارچوب، عوامل حدی هستند که بر نوع نگاه و دیدگاه آدمی تاثیر مستقیم دارند . در مواجهه ما به جهان واقعی ،ابتدا نماد سازی ذهنی شکل می گیرد و از درون این نماد سازی ، مدل ذهنی خاص نسبت به آن پدیده  بوجود می آید و سپس از درون این مدل های ذهنی مفاهیم  ذهنی و زبانی شکل می گیرنداین مفاهیم بر اساس تحریک پذیری زمانی و مکانی به لنگر گاه عمل متصل می شوند این عمل به واقع همان رفتار فردی است که با مفروض قرار دادن قابلیت هم افزایی و همگرایی می تواند مبنای عمل اجتماعی محسوب گردد.

نقدینگی ” کلید واژه ای است که بسیاری از تحلیل های آسیب شناسی در حوزه اقتصاد کلان ایران بر محوریت آن شکل گرفته است و وجه اشتراک آراء اکثر اندیشمندان و صاحبنظران اقتصادی در علت العلل بحران موجود در اقتصاد ایران عنوان می شود.

با رویکرد تحلیلی به لحاظ روش شناختی سوالات زیر در این خصوص قابل طرح است:

۱- نقاط افتراق و اشتراک در تبیین این کلید واژه در دیدگاه های مختلف اقتصادی به طور خاص اقتصاد آماری(به طور متعارف در دروس دانشگاهی به آن تاکید می شود) ، اقتصاد سیاسی (عوامل اقتصاد جدای از نهاد سیاست نمی باشد) ، اقتصاد رفتاری(تحلیل رفتار فردی و جمعی بر مبنای روانشناسی انگیزشی) چیست؟

به لحاظ معرفت شناسی هر یک از این رویکرد ها بر اساس چهارچوب نظری خاص خود  شکل می گیرند که ضرورتا می بایستی میان اجزاء آن وحدت ویکپارچگی توام با هم گرایی وجود داشته باشد این چهار چوب ها به مثابه عوامل حدی در تعیین مدل  منطقی، ،مفهوم سازی ،ابزار،روش و زبان آن علم نقش خواهد داشت لذا باز خوانی مفهومی کلید واژه “نقدینگی”در دیدگاه های مختلف اقتصادی به لحاظ توصیفی و تبینی  مهم  خواهد بود.

۲- آیا شرایط اقتصاد ایران بحران است یا مسئله ؟

در تبیین شرایط اقتصادی و مولفه های تاثیر پذیر از آن ،با دو دسته گزاره سرو کار داریم الف : ریشه مسائل اقتصاد ایران عبارتند از ………ب: ریشه بحران اقتصادی ایران عبارتند از……………….. دو واژه “مسئله” و “بحران” به لحاظ بازخورد تاثیر پذیری اجتماعی از یک وزن اعتباری برخوردارند ولی به لحاظ ریشه یابی وتحلیل آسیب شناسی  شامل دو بار معنایی متمایز می باشند.لذا ضروری است در الگوی توصیفی این دو واژه ایضاء مفهومی و تشخیص مصداقی آن مشخص گردد.

۳- برنامه های اصلاحی و عملیاتی استخراج شده از سناریو های  تدوین شده تا چه میزان بر مبنای پنج مولفه دامنه اثر ، کیفیت عمل ، زمان و هزینه  و ریسک قابلیت پایش و ارزیابی دوره ای را خواهند داشت ؟

تحلیل مستمر نتایج در دامنه های زمانی معین ،می تواند مبنای ارزشیابی و اصلاح  ساختاری ، زمینه ای و فرآیندی قرار گیرد یکی از مبادی تحلیل ریسک در برنامه ریزی خرد و کلان  در حوزه بازار پول ، میزان  هزینه ای است که این اصلاحات  در جهت حفظ تعادل در بازار به خود می گیرد بخشی از این هزینه ها به لحاظ کمی قابلیت استخراج دارند ولی بخش اعظم آن که به مولفه های اجتماعی و  بازخورد های تاثیر پذیر نظام اجتماعی بر می گردد و در بازه های کوتاه و بلند مدت زمانی قابل شناسایی خواهند بود  .

۴- مبانی نظری پیش انگاری و آینده نگری درسناریو های تدوین شده چیست ؟

به لحاظ معرفتی این ایده قالب را که گذشته چراغ راه آیندگان است و مبنای تصمیم گیری  بر اساس انباشت و تحلیل داده های اطلاعاتی گذشته می باشد ناکافی است وایده جایگزین ،ترکیب مولفه های اطلاعاتی گذشته با آینده نگری بر مبنای الگوی روشمند آینده پژوهی در فرآیند تصمیم گیری می باشد .در آینده پژوهی با دو دسته گزاره اصلی “در آینده چه اتفاقاتی خواهد افتاد” و “در آینده چه اتفاقاتی باید رخ دهد”روبرو می شویم .در آینده پژوهی با تکیه بر مدل ها بر مبنای  ارائه پاسخ به این دو دسته گزاره  بر مبنای مولفه های روشمند علمی اقدام می گردد لحاظ نمودن وزن دقت در سنجش و وزن فعلیت در اثربر مبنای تخمین ضریب احتمال وقوع موجب ارتقاء فاصله تقریب به تحقیق خواهد شد.

 

۵- جهت کاهش ضریب شکست درعملیاتی شدن برنامه های  خرد و کلان اقتصادی چه اقداماتی در سطوح حاکمیتی شکل گرفته است ؟

از شاخص های ارزشیابی سناریو های عملیاتی تاکید به یکپارچگی عمودی و یکپارچگی افقی درارائه برنامه  های عملیاتی است دریکپارچه سازی عمودی به حفظ هم زمانی و توالی مراحل اجرای برنامه در لایه های سازمان توجه می شود بر این اساس شناخت و اصلاح ساختار ، زمینه و فرآیند های سازمان جهت تطبیق پذیری آن جهت اجرای برنامه از اهمیت خاصی برخوردار است به موازات یکپارچه سازی عمودی ، شناخت و شکل دهی یکپارچه سازی افقی که ماهیتا عامل محیطی محسوب می شود باید مورد تاکید و توجه قرار گیرد اگر در یک برنامه کلان اقتصادی زمینه تعامل و هماهنگی سازمان ها و مجموعه های  ذیربط در یک ساختار هماهنگ و همگرا شکل نگیرد یا اجرای برنامه منجر به شکست خواهد شد و یا هزینه های سربار اجرای برنامه از سود آن به مراتب بیشتر خواهد بود.

۶- با توجه به تعدد رویکرد های نظری در حوزه علم اقتصاد ، مبانی نظری عدالت اجتماعی  درچهارچوب اندیشه نظری برنامه ریزان اقتصادی چیست ؟

یکی از شاخص های مهم در عدالت اجتماعی تشخیص ،تحلیل و تفکیک نیاز ها و خواسته ها می باشد. نیاز موجودیت آن با مدرکیت آن یکی نیست و خواسته  موجودیت آن با مدرکیت آن یکسان است  به عبارتی آدمی می تواند مجموعه ای از نیاز ها را داشته باشد ولی درکی از این نیاز ها برای او وجود نداشته باشد.

برنامه ریزی های اقتصادی یک سو گرایانه که تمرکز خود را بر خواسته ها و آنالیز کمی آن با مفروض قراردادن مبنای صرف انتخاب عقلانی در عرضه و تقاضا(الگوی مندرج در مبانی علمی اقتصاد نئو کلاسیک) قرار می دهد، موجبات عدم کفایت برنامه ریزی های راهبردی خواهد بود این نقصان در مقیاس سیاست گذاری های  کلان می تواند بحران های عمیق در حوزه حاکمیتی را ایجاد نماید.برای ایجاد ساختار نظام مند و قابل پایش ایجاد چهارچوب برنامه ریزی بر اساس تدوین نظام مند اطلاعات زیر به تفکیک مولفه های جامعه شناختی ضرورت خواهد داشت

۱- شناخت فاکتور” نیاز ” هم عرض با شناخت “خواسته ” ، با توجه به ضرورت ها و اولویت ها از منظرجامعه هدف

۲- شناخت کنش ها و عوامل انگیزاننده جمعی با توجه به تاثیر پذیری حالت های روانی فردی از حالت های روانی گروهی

۳- شناخت محیط به طور خاص بر اساس مولفه های فرهنگی  و عادت های اجتماعی ،با توجه به تاثیر پذیری رفتار فردی از محیط بیرونی

۴-شناخت دامنه کمی و کیفی فضای اطلاعات به عنوان محرک اجتماعی بر مبنای نوع ، میزان،دقت،سرعت و زمان دسترسی ، با توجه به تاثیر پذیری تصمیم گیری فردی از اطلاعات جمعی(ارجحیت اطلاعات جمعی بر اطلاعات فردی در فرآیند تصمیم گیری)

 

 

۷٫٫٫٫٫٫ادامه دارد

محمد رضا زحمتکش

سردبیر پرتال خبری صدانیوز

Zahmat110@gmail.com

 

true
برچسب ها : ,
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true